Internet w bibliotece szkolnej
Temat komputeryzacji szkół i dostępu do Internetu towarzyszy bibliotekarzom już od kilku lat. W mediach rozważa się za i przeciw sieci, a większość z bibliotek jest jeszcze na etapie zabiegania o dostęp do niej. Jednak nie ma wątpliwości, że powszechność tego nowego medium wymusi potrzebę dostępu do niego. Zdaniem informatyka prof. Konrada Fijałkowskiego "bez względu na to, w jakim stopniu zaśmiecane będą zasoby informacyjne sieci - właśnie ona w najbliższej przyszłości będzie naszym zasadniczym źródłem informacji".
Internet jest potężnym źródłem wiedzy i informacji ale niesie również pewne zagrożenia. Łatwo np. odejść od głównego tematu poszukiwań
i zagubić się w nadmiarze informacji. By w pełni świadomie korzystać z Internetu trzeba posiadać umiejętność selekcji informacji. Młodzieży czasem brak tej umiejętności , tutaj
swobodny dostęp do komputera i Internetu w bibliotece szkolnej ma służyć edukacji, a dopiero w drugiej kolejności rozrywce. Uczniowie przygotowują się do lekcji, szukają informacji o uczelniach wyższych, przeglądają strony poświęcone muzyce, sportowi, rozrywce. Jednocześnie obserwuję, że współczesny uczeń coraz rzadziej sięga po książkę, a coraz więcej czasu poświęca Internetowi.
Według badań Instytutu Książki i Czytelnictwa Biblioteki Narodowej 46% Polaków w ogóle nie czyta książek a 59% ich nie kupuje.
O ile nie kupowanie książek można wytłumaczyć brakiem środków finansowych to nie czytanie jest już bardzo niepokojące. Być może wszechogarniająca nas walka pomiędzy kulturą słowa drukowanego, a kulturą obrazu jest w momencie szczytowym. Można mieć nadzieję, że w ostatecznym rozrachunku książka nie przegra z komputerem i telewizją.
Dla nauczyciela jest to problem zachowania odpowiedniej proporcji pomiędzy pracą z ksišżką, a programami multimedialmymi i Internetem. Z drugiej strony trzeba sobie uświadomić, że dla młodzieży Internet jest czymś zupełnie zwyczajnym i naturalnym. Nauczyciele bibliotekarze, którzy mają już za sobą pierwsze kroki w Internecie wiedzą, że poruszanie się po nim daje satysfakcję i pozwala unowocześnić pracę.
Komputer jest dla bibliotekarza wyzwaniem. Stwarza nowe sytuacje problemowe (techniczne, organizacyjne, wychowawcze czy finansowe). Stwarza potrzebę doskonalenia swoich umiejętności bo chodzi o to, żeby wiedzieć i rozumieć co uczeń robi i mieć na to wpływ. Nasuwają się tu automatycznie tzw. treści szkodliwe w Internecie. Sądzę, że całkowite ich wyeliminowanie nie jest możliwe, ale należy podejmować próby wpływania na uczniów.
Jednym z podstawowych narzędzi kontrolowania treści przeglądanych przez użytkowników, może być regulamin korzystania z komputera i Internetu. Należy zaznaczyć w nim wyraźnie, że służy głównie do celów edukacyjnych i jasno określić konsekwencje nie przestrzegania tych zasad. Często w naszej pracy Internet jest pretekstem do wyrażania opinii , spierania się z uczniem, czasem kategorycznego zakazu, ale jest też płaszczyzną oddziaływania wychowawczego. Biblioteka wyposażona w potężne medium jakim jest Internet musi uczestniczyć w wychowaniu świadomych użytkowników mediów.
Internet w bibliotece szkolnej jest niewątpliwie atrakcją dla wszystkich uczniów ale to również atrakcja dla bibliotekarza. Pomaga w pracy - po pierwsze jest kopalnią wiedzy na temat książek. Większość wydawnictw ma swoje strony www więc bez wychodzenia do księgarni można zorientować się w nowościach rynku księgarskiego, a także zamówić książki do biblioteki, nierzadko w korzystnej cenie. Dzięki Internetowi można przeglśdać zasoby innych bibliotek, strony www bibliotek szkolnych i znaleźć tam wiele ciekawych pomysłów do wykorzystania w pracy.
Wędrując po cyberprzestrzeni docieramy do ciekawych stron. W sieci można również przeglądać czasopisma (większość bezpłatnie) co przy ciągłym braku finansów na zakupy jest atrakcyjną alternatywą Internet jest tu pomocą gdy np. brak informacji w księgozbiorze tradycyjnym. Nauczyciele przedmiotów znajdują w Internecie konspekty ciekawych lekcji, programy nauczania, bieżące informacje o aktualizacjach prawnych, a ostatnio wiele informacji o awansie zawodowym.
Internet zawitał na dobre do biblioteki szkolnej. Bez niego trudno będzie się obejść. Internet zaczyna przypominać wielką ogólnoświatową
i ogólnodostępną bibliotekę, w której każdy może znaleźć wszystko co jest mu potrzebne. Ale tak jak w każdej bibliotece tak i w Internecie są pozycje poszukiwane i atrakcyjne, są też mniej interesujące, jest też zbiór dzieł zakazanych. I tak jak w bibliotece tak i w Internecie potrzebny jest przewodnik po zbiorach. Takim przewodnikiem może stać się bibliotekarz, który podpowie uczniom jak mądrze i efektywnie go wykorzystać.
Spora część uczniów ma kłopoty z czytaniem. Wielu nie potrafi płynnie przeczytać tekstu, nie mówiąc już o zrozumieniu czy analizie. U takich uczniów pierwszym odruchem jest sięganie do "ściąg" i streszczeń, których niezliczona ilość znajduje się w Internecie. Mechanizm ten jeszcze bardziej pogłębia stan niechęci do czytania.
Rolą bibliotekarza jest uświadomienie uczniom, że można spróbować inaczej, pokazać jak wiele błędów i nonsensów zawierają gotowe opracowania, że nie noszą żadnych znamion indywidualności, że są produkcją masową, że w ostatecznym rachunku niewiele wnoszą do ogólnego wykształcenia. C.Stoll, autor znakomitej książki "Krzemowe remedium" zauważa, że Zamiana książek w hipermedialne produkty zachęca czytelników do ignorowania tego, co najważniejsze - treści , w rezultacie czego otrzymujemy jedynie oderwane od siebie fakty.
Z drugiej strony Internet to szansa na szybkie dotarcie do potrzebnych materiałów, które nie zawsze można zdobyć w tradycyjny sposób. Internet stwarza możliwość kontaktu ze sztuką, odwiedzania muzeów, galerii, wyższych uczelni i wielu innych instytucji. Tak naprawdę prawda leży po środku. Internet zawitał na dobre do bibliotek, techniki medialne, nowe nośniki informacji odmieniły nasze życie w sposób głęboki. Wzrasta rola mediów w życiu współczesnego człowieka. Internet ma wpływ na kształtowanie postaw ludzkich, a młodych ludzi, naszych uczniów w szczególności. Konieczne jest zorganizowanie kształcenia w zakresie edukacji medialnej i biblioteka szkolna jest miejscem odpowiednim do takich działań.
|