Ex-libris

 

Przedstawione na tej stronie prace zostały wykonane przez uczniów klas licealnych Zespołu Szkół Elektronicznych i Ogólnokształcących

im prof. Janusza Groszkowskiego w Przemyślu na zajęciach informatycznych pod kierunkiem nauczyciela Henryka Lasko. Większość z tych oryginalnych prac była uhonorowana dyplomami uznania oraz prezentowana od 1994 roku na kolejnych wystawach w Żarach (Międzynarodowe Biennale Ekslibrisu Dzieci i Młodzieży)

 
 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

EKSLIBRIS, (łac. ex libris 'spośród książek') znak własnościowy książki w formie artystycznie wykonanej nalepki z nazwiskiem lub godłem właściciela, umieszczanej zwykle na wewnętrznej stronie przedniej okładki.
       Pierwszy EKSLIBRIS pochodzi z Egiptu (ok.1400 p.n.e.). Ma postać fajansowej tabliczki. Geneza ekslibrisu wywodzi się jednak od herbu malowanego (na dowolnym marginesie pierwszej karty ksiąg rękopiśmienniczych) w charakterze znaku własnościowego, co najmniej od połowy XIV w. (tzw. ekslibris malowany).
       Ekslibris w postaci naklejanej kartki pojawił się w zachodniej Europie pod koniec XV wieku. Najstarszym polskim ekslibrisem jest ekslibris należący do biskupa przemyskiego - MACIEJA DRZEWICKIEGO.
"Słownik terminologiczny sztuk pięknych" tak definiuje ekslibris: "znak własnościowy książki; zwykle kartka z wyobrażeniem graficznym i nazwiskiem właściciela książki (...) wklejana do dzieła na wewnętrznej stronie przedniej okładziny dla zadokumentowania przynależności egzemplarza do księgozbioru; typowy ekslibris od połowy XV wieku ma formę heraldyczną, rzadko z portretem, częściej z rysunkiem alegorycznym, dewizami, sentencjami i mottami. za prototyp ekslibrisu uważa się tabliczki dołączone do rękopisów egipskich (1400 roku p.n.e.) i asyryjskich (VII wieku p.n.e.). W Europie znany już w okresie feudalizmu w postaci herbów malowanych na rękopisach, najczęściej na dolnym marginesie pierwszej karty tekstu...”
Ekslibrisy wykonuje się wykorzystując wszystkie niemal techniki graficzne, najczęstsze są jednak ekslibrisy drzeworytnicze, miedziorytnicze i kwasorytnicze. Stosuje się też technikę linorytniczą, zwłaszcza gdy ekslibris przeznaczony jest dla małej biblioteczki.

 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

"EX LIBRIS"

Wiktor Gomulicki (1851-1910)

Po starą księgę sięgam ze wzruszeniem,
Zda mi się, że to nakryty kamieniem
Ojców proch. Czas ją poczernił i kruszy,
Lecz pełna w sobie nieśmiertelnej duszy.

Ledwiem otworzył zżółkłe karty, słyszę:
Ktoś do mnie mówi poprzez wieków ciszę -
To przeszłość głosem czcigodnym pradziada
Z myśli i czynów swoich się spowiada.

Jak ją odtrącić? Jak nie dać jej ucha?
Wyrodny, kto swych praojców nie słucha!
Stara, szanowna, pyłem siwa księga
Cudownie Przeszłość z Obecnością sprzęga.

Stąd myśl krzepiąca, że w śmierci godzinie
Człowiek nie cały w cieniach grobu ginie;
Stąd wiara żywa w wieczność narodową,
Stąd moc dzierżąca zamiast miecza - słowo.

Cześć starym księgom; najmniejszy ich szczątek
Wart miejsca w świętej skarbnicy pamiątek!

 
!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pole tekstowe:  Z ekslibrisem po raz  pierwszy spotkałam się w ZSEiO, na lekcjach informatyki. Jednym z zadań graficznych było wykonanie  ekslibrisu. Dowiedziałam się, że jest znakiem własnościowym książek o bardzo odległym pochodzeniu, bowiem za jego prototyp uważa się tabliczki dołączone do rękopisów egipskich (1400 p.n.e.) i asyryjskich (VII w. p.n.e.). Niektóre z tych małych form graficznych, zarówno dawniej, jak i współcześnie są prawdziwymi dziełami sztuki. Zwracają uwagę pomysłowością, klimatem i mistrzostwem warsztatowym. Autorami prac są najczęściej wybitni artyści graficy, choć ekslibrisy wykonują również uzdolnieni amatorzy i pasjonaci.  Ukazują motywy roślinne, zwierzęce oraz niekiedy pejzaże. Zachęcam gorąco wszystkich do zainteresowania się historią ekslibrisu, jak również do próby wykonania takiego małego znaku graficznego. Poniżej przedstawiam ekslibris wykonany przeze mnie.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

powrót do strony głównej