|
|
Osińscy to jeden z zacniejszych i
wielce zasłużonych rodów przemyskich przełomu XIX i XX
wieku. Senior rodu, Michał Osiński był wiceprezesem
Stowarzyszenia Rękodzielników „Gwiazda”, dyrektorem Kasy
Zaliczkowej dla rzemieślników i rolników, a jednocześnie
zastępcą naczelnika Towarzystwa Straży Pożarnej w
Przemyślu. Za nadzwyczajne zasługi położone w rozwój
straży, z którą związany był przez okres 35 lat, został
mianowany w 1907 roku jej honorowym członkiem.
Najbardziej znaną postacią z rodu
Osińskich jest Kazimierz Maria, syn Michała i Natalii z
Matzów, urodzony 10 grudnia 1883 roku. Był drugim
dzieckiem spośród piętnaściorga rodzeństwa (miał
jedenastu braci i trzy siostry). Studia ukończył na
Politechnice Lwowskiej, ale studiował także archeologię,
etnografię, filozofię i literaturę polską. Przez całe
swoje dorosłe życie ogarnięty był pasją gromadzenia
różnego rodzaju pamiątek z przeszłości. Jej to
podporządkował posiadane zasoby pieniężne, zdolności
organizacyjne i swoją wiedzę. W tych poczynaniach
sekundował mu dzielnie jego starszy brat Tadeusz.
Na początku 1909 roku zawiązał się
Komitet Organizacyjny dla założenia w Przemyślu
Towarzystwa Przyjaciół w Nauk. Weszli do niego, oprócz
Feliksa Przyjemskiego, Teofila Kinga, Kazimierza
Żurawskiego, Józefa i Władysława Waligórskich, również
bracia Osińscy. Ostatecznie Towarzystwo zostało powołane
do życia 14 lutego 1909 roku. Głównym jego celem, oprócz
stworzenia w Przemyślu ośrodka naukowego prowadzącego
różnorodne badania, było gromadzenie zabytków
przeszłości, zarówno muzealnych jak i archiwalnych.
Jedną z pierwszych agend powołanych do działania przy
TPN było Muzeum, którego pierwszym kustoszem został
Kazimierz Osiński. W zbiorach muzealnych znalazły się
m.in. eksponaty z dziedziny archeologii, etnografii,
sztuki, numizmatyki i geologii. Po raz pierwszy Muzeum
zaprezentowało swoje zbiory publiczności 10 kwietnia
1910 roku w lokalu TPN przy ul. Grodzkiej 6, podczas
uroczystości inaugurującej działalność Towarzystwa. Ich
podstawową część stanowiły kolekcje prywatne braci
Osińskich, wzbogacone darami wielu mieszkańców
Przemyśla, Lwowa i okolicznych miejscowości. Przy Muzeum
powołano w 1911 roku, jako jedną z pierwszych w Polsce,
Stację Archeologiczną, której kierownikiem został
niestrudzony orędownik ochrony zabytków – kustosz Muzeum
– Kazimierz Maria Osiński. Wybuch I wojny światowej
przerwał działalność wszystkich agend TPN, w tym i
Muzeum. Większość zbiorów spakowano do skrzyń i
przechowywano u zaufanych osób. Czuwał nad nimi cały
czas kustosz Osiński, przez okres oblężenia twierdzy
przebywający w Przemyślu.
Od 1921 roku Muzeum TPN, po
przystąpieniu do Związku Muzeów
Historyczno-Artystycznych w Poznaniu, zmieniło nazwę na
Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej. Ziściło się marzenie
Kazimierza Osińskiego z lat szkolnych, kiedy to podczas
jednej z wycieczek do Krakowa, tak się zafascynował
zbiorami tamtejszego Muzeum Narodowego, że przysiągł
sobie na sukmanę Kościuszki, iż podobne muzeum założy w
Przemyślu.
Oprócz muzeum zajmował się Osiński
wieloma innymi sprawami, działał w różnych instytucjach
społecznych i kulturalno-naukowych. Wiele czasu
poświęcał pracy naukowej, dużo publikował, m.in. na
łamach „Rocznika Przemyskiego”, „Wiadomości
Numizmatyczno-Archeologicznych”, czy kwartalnika
etnograficznego „Lud”.
Po drugiej wojnie powrócił do Przemyśla, do swojego
dziecka, muzeum przemyskiego, gdzie pełnił funkcję
dyrektora. 20 października 1950 roku został aresztowany
przez służby bezpieczeństwa. Po wyjściu z więzienia do
Muzeum już nie wrócił. Zmarł 4 lutego 1956 roku i
spoczywa na Cmentarzu Głównym. |