|
|
Henryk Jordan urodził się 23 lipca
1842 roku w Przemyślu, w zubożałej szlacheckiej
rodzinie. We wczesnym dzieciństwie stracił ojca i
kształcił się z dala od domu. Niższe gimnazjum, tj. kl.
I-IV ukończył w Tarnopolu, a od kl. V przeniósł się do
Tarnowa. W 1862 roku, zagrożony wydaleniem ze sz koły za
udział w manifestacjach narodowych, musiał opuścić
Tarnów i wyjechał za granicę, do Triestu. Tam 31 lipca
1863 roku złożył egzamin dojrzałości w języku włoskim z
wyróżnieniem.
Po ukończeniu szkoły średniej
podjął studia medyczne w Wiedniu, które kontynuował na
Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1863 – 1867. Ze
względu na ciężką chorobę oraz trudne warunki materialne
przerwał naukę i przeniósł się do Berlina, a stamtąd do
Nowego Jorku. W Ameryce utrzymywał się z gry na
fortepianie w miejscowych restauracjach oraz w szkołach
gimnastyki szwedzkiej dla dziewcząt. Tutaj po raz
pierwszy zainteresował się Jordan zagadnieniami
wychowania fizycznego, które stało się pasją jego życia.
Po powrocie do kraju kontynuował studia medyczne, a w
roku 1870 otrzymał dyplom doktora medycyny. W niedługim
czasie zdobył powszechne uznanie jako wybitny lekarz –
specjalista położnik, nie tylko w Krakowie, ale także w
całej Galicji. Oprócz praktyki lekarskiej prowadził
zajęcia dydaktyczne na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu
Jagiellońskiego. W latach 1904 – 1905 pełnił funkcję
dziekana tegoż Wydziału.
Doktor Jordan był człowiekiem
wybitnie zdolnym, o wszechstronnych zainteresowaniach.
Pełnił wiele funkcji społecznych. W latach 1895 – 1901
był posłem do Sejmu Krajowego, gdzie usilnie walczył o
reformę szpitalnictwa i ochronę zdrowia. Stał na czele
Krakowskiego Towarzystwa Ginekologicznego i Towarzystwa
Lekarskiego, zaś w latach 1896 – 1897 był prezesem
Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych. Uczestniczył w
pracach nad reformą szkolnictwa średniego, postulował
m.in. wprowadzenie obowiązkowych lekcji gimnastyki oraz
powołanie instytucji lekarzy szkolnych. Ale największym
dziełem jego życia było założenie przy krakowskich
Błoniach parku dla dzieci i młodzieży, wyposażonego w
obiekty sportowe. W 1889 roku dokonano uroczystego
otwarcia Parku, któremu Rada Miejska w Krakowie nadała
nazwę Park Miejski im. Dra Henryka Jordana. Park Jordana
był pierwszym w Polsce, a jednym z pierwszych w Europie
publicznym ogrodem gier i zabaw ruchowych oraz ćwiczeń
fizycznych dla dzieci i młodzieży. Ogrody takie, dziś
znane powszechnie jako „place zabaw”, przez wiele lat,
od nazwiska założyciela, nazywano ogródkami
jaordanowskimi.
Henryk Jordan – jeden z najwybitniejszych polskich
wychowawców przełomu XIX i XX wieku, pionier
nowoczesnego wychowania fizycznego, a przemyślanin z
urodzenia zmarł 16 maja 1907 roku w Krakowie. |